تبخال تناسلی

تبخال تناسلی (ویروس هرپس) یک بیماری مقاربتی شایع است که مردان و زنان را درگیر می‌کند. خصوصیات هرپس تناسلی شامل درد، خارش و زخم در ناحیه تناسلی است. اما ممکن است هیچ گونه علائم یا نشانه‌ای وجود نداشته باشد. این تبخال، حتی با وجود اینکه هیچ زخم قابل مشاهده‌ای نداشته باشد، می‌تواند واگیردار باشد. داروها می‌توانند علائم بیمار را تسکین داده و خطر آلوده کردن دیگران را کاهش دهند. کاندوم نیز می‌تواند در پیشگیری از انتقال ویروس موثر باشد.

این بیماری، نوعی بیماری عفونی است که در پی آلوده شدن با ویروس تبخال در اندام تناسلی رخ می‌دهد.

بیماری تبخال تناسلی از راه آمیزش جنسی منتقل می‌شود و در ناحیه تناسلی زخم‌‌های کوچک دردناک به وجود می‌آورد.

ظهور این بیماری معمولاً با قرمزی ناحیه و به دنبال آن با بروز تاول‌های کوچک همراه است که پس از چند روز پاره می‌شوند و ترشحات آن‌ها بیرون می‌ریزد.

زخم‌های به‌ جا مانده اغلب دردناک هستند؛ با این حال داشتن تبخال تناسلی به معنی پایان رابطه جنسی نیست.

هرپس تناسلی برای هر فردی متفاوت است. علائم و نشانه‌ها ممکن است برای سال‌ها عود کنند، برطرف شوند و مجدداً بروز پیدا کنند. برخی افراد هر سال بارها حملات این عفونت را تجربه می‌کنند. هر چند برای بسیاری از افراد شیوع تبخال‌ها با گذر زمان کمتر می‌شود.

در بیماری تبخال تناسلی مانند زگیل تناسلی، خطر ابتلا به سرطان وجود ندارد.

  • علل ایجاد تبخال تناسلی

این بیماری، عفونت ناشی از ویروس هرپس سیمپلکساست. دو نوع ویروس هرپس سیمپلکس وجود دارد؛

  1. هرپس سیمپلکس نوع اول؛
  2. هرپس سیمپلکس نوع دوم.

هر دو نوع ویروس هرپس سیمپلکس می‌توانند با مقاربت واژینال، رابطه جنسی دهانی و مقاربت مقعدی منتقل شوند.

عفونت‌های هرپس سیمپلکس در سه مرحله مشخص می‌شوند؛

  1. مرحله عفونت اولیه.
  2. مرحله سکون یا تأخیر که عفونت ویروسی هیچ نشانه‌ای از خود بروز نمی‌دهد.
  3. مرحله عود ویروس.

عود ویروس تبخال تناسلی معمولا متعاقب یک عامل تحریک‌کننده (از قبیل استرس، کاهش قدرت سیستم ایمنی بدن، برخی اعمال زیبایی و جراحی و….) فعال می‌شود.

  • راه‌های انتقال ویروس تبخال تناسلی
  1. اگر فرد از طریق صورت شریکش دچار آلودگی تناسلی شود، شریکش دچار آلودگی تناسلی نخواهد شد.
  2. ویروس تبخال تناسلی از طریق پوست آلوده و به‌صورت تماس مستقیم پوست به پوست منتقل می‌شود.
  3. اگر فرد از طریق آلت تناسلی شریکش دچار آلودگی صورت شود، شریکش دچار آلودگی صورت نخواهد شد.
  4. اگر شما و شریک جنسی‌تان هر دو ویروس مشابهی دارید، یکدیگر را آلوده نخواهید کرد؛ حتی در قسمت‌های دیگر بدن.
  5. اگر فرد از طریق آلت تناسلی شریکش دچار آلودگی در ناحیه تناسلی شود، شریکش دچار آلودگی ناحیه صورت نخواهد شد.
  6. هرپس سیمپلکس می‌تواند به‌راحتی از طریق غشاء مخاطی مانند پوست مرطوب داخل دهان و ناحیه‌ی تناسلی، فرد را آلوده کند.
  7. هنگامی که ویروس تبخال تناسلی فعال است می‌تواند به‌طور مثال از طریق رابطه جنسی دهانی از صورت فرد آلوده به ناحیه‌ی تناسلی فرد دیگر منتقل شود.
  8. همچنین، ممکن است در‌حالی‌که ویروس در بدن فرد آلوده هیچ علائمی ایجاد نکرده باشد، فرد دیگری از طریق تماس با ناحیه‌ای که ویروس در آنجا قرار دارد، آلوده شود.
  9. از زمانی‌که اولین نشانه‌های تبخال تناسلی بروز می‌کنند تا وقتی که زخم‌ها و تاول‌ها به طور کامل بهبود نیافته‌اند و پوست سالم جایگزین آن‌ها نشده است، احتمال انتقال بیماری وجود دارد.

  • علائم تبخال تناسلی

علائم تبخال تناسلی اغلب غیراختصاصی و خفیف است؛ در اوایل بروز بیماری ممکن است علائم و نشانه‌هایی شبیه به آنفولانزا مانند تورم غدد لنفاوی در کشاله ران، سردرد، درد عضلانی و تب را تجربه کنید.

  1. ممکن است تا زمان از بین رفتن عفونت، درد و حساسیت در ناحیه‌ی تناسلی وجود داشته باشد.
  2. دلمه بستن زخم: زمانی که زخم بهبود پیدا می‌کند، پوست آن ناحیه چروک شده و جای زخم دلمه ایجاد می‌شود.
  3. برآمدگی‌های کوچک قرمز رنگ یا تاول‌های ریز سفید رنگ: این موارد معمولاً چند روز تا چند هفته بعد از بروز عفونت ظاهر می‌شود.
  4. زخم‌ها: زمانی که تاول‌ها از هم پاشیده و یا خونریزی می‌کند زخم‌ها ایجاد می‌شود از آنها خون یا چرک بیرون می‌آید. زخم‌ها دفع ادرار را تبدیل به عملی دردناک می‌کنند.
  5. درد یا خارش: که ظرف ۲ تا ۱۰ روز پس از قرار گرفتن در معرض شریک جنسی آلوده آغاز می‌شود تا زمانی که عفونت وجود دارد فرد در ناحیه‌ی تناسلی احساس درد خواهد داشت و یا اینکه این ناحیه تحریک پذیر خواهد بود.
  • عوامل خطر ابتلا به هرپس تناسلی
  1. زن بودن: زنان بیش‌تر از مردان به تبخال تناسلی مبتلا می‌شوند. ویروس از طریق آمیزش جنسی از مردان به زنان بسیار آسان‌تر از زنان به مردان منتقل می‌شود.
  2. داشتن شریک‌های جنسی متعدد: داشتن شریک‌های جنسی متعدد خطر در معرض ویروس‌ عامل تبخال تناسلی را افزایش می‌دهد.
  3. مردان هم جنسگرا.
  4. نژاد سیاه پوست.
  5. تعداد شرکای جنسی درتمام طول زندگی.
  6. تعداد سال هایی که فرد فعالیت جنسی داشته است.
  7. سابقه ی ابتلا به دیگر بیماری های عفونی که از طریق جنسی منتقل می شود.
  • محل‌های بروز تبخال تناسلی

زخم‌ها جایی ظاهر می‌شوند که عفونت وارد بدن شده است. عفونت با لمس زخم و سپس مالیدن یا خاراندن ناحیه‌ی دیگری از بدن مانند چشم‌ها انتقال پیدا می‌کند.

زخم‌ها در مردان و زنان می‌تواند در نواحی زیر ایجاد شود؛

  1. دهان؛
  2. مقعد؛
  3. نشیمن‌گاه.

زخم‌ها در زنان می‌تواند در نواحی زیر ایجاد شود؛

  1. دهانه رحم؛
  2. ناحیه واژن؛
  3. نواحی خارجی اندام تناسلی.

زخم‌ها در مردان می‌تواند در نواحی زیر ایجاد شود؛

  1. ران‌ها؛
  2. آلت تناسلی؛
  3. کیسه بیضه؛
  4. مجرای ادرار، کانال داخل آلت تناسلی که به مثانه منتهی می شود.
  • دلایل تبخال تناسلی

دو نوع از عفونت‌های ویروس هرپس سیمپلکس می‌توانند باعث هرپس تناسلی شوند؛

  1. HSV-1: این نوع معمولاً باعث تبخال یا تاول تب‌ها در اطراف دهان می‌شود، هرچند می‌تواند در حین رابطه جنسی دهانی به ناحیه تناسلی انتقال پیدا کند. عود این عفونت در مقایسه با نوع دیگر بسیار کمتر رخ می‌دهد.
  2. HSV-2: این نوع بطور متداول باعث تبخال تناسلی می‌گردد. ویروس در حین رابطه جنسی و تماس پوست با پوست انتقال می‌یابد. HSV-2 چه در صورت وجود یا عدم وجود زخم باز، بسیار شایع و به شدت مسری است.

از آنجایی که ویروس در خارج از بدن به سرعت می‌میرد، ابتلا به عفونت از طریق تماس با توالت، حوله یا سایر لوازم مورد استفاده توسط شخص آلوده تقریباً غیر ممکن است.


  • عوارض تبخال تناسلی
  1. التهاب راست روده (پروکتیت): تبخال تناسلی می‌تواند منجر به التهاب پوشش راست روده گردد.
  2. مننژیت: در موارد نادر، عفونت ویروس هرپس سیمپلکس منجر به التهاب غشاها و مایع مغزی نخاعی اطراف مغز و نخاع می‌شود.
  3. سایر بیماری‌های مقاربتی: وجود زخم در ناحیه تناسلی خطر انتقال یا ابتلا به سایر بیماری‌های مقاربتی از جمله ایدز را افزایش می‌دهد.
  4. التهاب مقعدی: تبخال تناسلی به خصوص در مردانی که با مردان دیگر رابطه‌ی جنسی دارند، می‌تواند منجر به عفونت در لایه‌ی پوشاننده‌ی رکتوم شود.
  5. عفونت و آلوده شدن نوزاد: نوزادان متولد شده از مادر آلوده ممکن است در طول فرایند زایمان در معرض ابتلا به ویروس قرار بگیرند. این امر ممکن است منجر به آسیب مغزی، کوری یا مرگ نوزاد شود.
  6. مشکلات مثانه: در برخی موارد زخم‌های ناشی از تبخال تناسلی می‌توانند باعث التهاب در اطراف لوله‌ای شوند که ادرار را از مثانه به بیرون می‌برد (مجرای ادرار). تورم می‌تواند برای چند روز مجرای ادرار را مسدود کند و نیاز به قرار دادن کاتتر برای تخلیه مثانه باشد.
  • تبخال تناسلی چند روز طول می‌کشد؟

دوره تبخال تناسلی معمولا 10 تا 14 روز می‌باشد تبخال به صورت سوزش یا خارش خفیف در یک نقطه‌ای از پوست تناسلی شروع می‌شود و فردای آن جوش‌هایی به صورت تاول‌های کوچک کنار هم با حاشیه قرمز بروز می‌کند و سوزش و خارش بیشتر می شود. 2 تا 3 روز بعد تاول‌ها ترکیده و بصورت زخم ظاهر می‌شود و زخم هم ظرف مدت 7 تا 10 روز بتدریج بهبود می‌یابد.

  • تشخیص تبخال تناسلی
  1. آزمایش خون: این آزمایش نمونه خون را برای کنترل وجود پادتن‌های ویروس هرپس سیمپلکس و شناسایی عفونت تبخالی در گذشته بررسی می‌کند.
  2. کشت ویروس: در این روش تشخیصی نمونه‌‌ی بافتی و یا سواپ آغشته به تاول‌ها و دانه‌های ناشی از تبخال در محیط آزمایشگاهی کشت شده و بعد از آن بررسی می‌شوند.
  3. تست واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR): این آزمایش برای کپی گرفتن دی ان ای از یک نمونه خون، بافت زخم یا مایع نخاعی استفاده می‌شود. سپس می‌توان دی ان ای را برای بررسی وجود ویروس هرپس سیمپلکس و تعیین نوع آن آزمایش کرد.
  • عود تبخال تناسلی

در حین عود بیماری، مدت کوتاهی پیش از بروز زخم‌ها ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:

  1. سوزش
  2. مور مور شدن
  3. درد در پایین کمر، باسن و پاها
  4. خارش در محلی که عفونت ابتدا از آنجا وارد بدن شده است.
  • چه عواملی باعث عود تبخال تناسلی می‌شود؟
  1. استرس.
  2. سرما یا گرما.
  3. رابطه ی جنسی.
  4. شروع دوره قاعدگی.
  5. ابتلا به عفونت همزمان.
  6. ضربه به پوست ناحیه تناسلی.
  • جلوگیری از عود تبخال تناسلی

برای جلوگیری از عود تبخال تناسلی بایستی سیستم ایمنی بدن را تقویت کرد و در سطح بالایی نگه داشت و مهم ترین عوامل افزایش توان سیستم ایمنی بدن عبارتند از:

  1.  خواب مناسب.
  2.  ورزش‌های سبک.
  3. پرهیز از موقعیت‌های استرس‌زا.
  4.  کسب توانمندی مدیریت استرس.
  5.  پرهیز از فعالیت‌های بدنی شدید که باعث خستگی مفرط می‌شود.
  6.  استفاده از مواد غذایی طبیعی که سیستم ایمنی را تقویت می‌کنند مثل: چای سبز، سیر تازه، لیموترش، کلم بروکلیو در کل میوه جات و سبزیجات تازه.
  • درمان تبخال تناسلی

درمان با داروهای ضد ویروس نسخه‌ای ممکن است؛

  1. تعداد دفعات بروز تبخال را کمتر کند؛
  2. به بهبود سریع‌تر زخم‌ها در طول شیوع اولیه کمک کند؛
  3. شدت و مدت علائم را در شیوع مکرر تبخال کاهش دهد؛
  4. احتمال انتقال ویروس تبخال به شخص دیگر را به حداقل برساند.

داروهای ضد ویروس مورد استفاده برای تبخال تناسلی عبارتند از؛

  1. آسیکلوویر (Zovirax)
  2. فامسیکلوویر (Famvir)
  3. والاسیکلوویر (Valtrex)

ممکن است پزشک توصیه کند که تنها در زمان داشتن علائم تبخال تناسلی داروها را مصرف کنید و یا حتی در شرایطی که هیچ علائمی وجود ندارد یک داروی خاص را بطور روزانه مصرف کنید.

این داروها معمولاً قابل تحمل بوده و عوارض جانبی چندانی هم ندارند.

  • پیشگیری تبخال تناسلی

پیشنهادات برای پیشگیری از ابتلا به هرپس تناسلی مانند مواردی است که برای سایر بیماری‌های مقاربتی ذکر می‌شود؛

  1. خود یا شریکتان را ملزم به استفاده از کاندوم لاتکس در حین تماس جنسی کنید؛
  2. خودداری از فعالیت جنسی یا محدود کردن تماس جنسی به تنها یک نفر که بدون آلودگی است؛
  3. در صورتی که شما یا همسرتان دچار تبخال در ناحیه تناسلی یا ناحیه دیگری شده‌اید، از ارتباط جنسی اجتناب کنید.


ابتلا به تبخال تناسلی می‌تواند باعث شرمندگی، خجالت و عصبانیت شود. در صورتی که فکر کنید همسرتان این عفونت را به شما انتقال داده، ممکن است نسبت به وی مشکوک یا خشمگین باشید، یا ممکن است از طرد شدن توسط شریک خود هراس پیدا کنید. اگر مشکوک به داشتن تبخال تناسلی (یا هرگونه بیماری مقاربتی دیگر) هستید بلافاصله به مطب خانم دکتر افشاری مراجعه نمایید تا از عفونت بیشتر و عوارض دیگر پیشگیری شود.

برای رزرو نوبت و دریافت مشاوره و کسب آگاهی بیشتر و دریافت هزینه عمل حتما با ما تماس حاصل فرمایید.